《忠言·雲間妙音》之概略科判·解脫道曙光
༄༅། གྲོས་འདེབས་སྤྲིན་གྱི་གླུ་དབྱངས་ཀྱི་ས་བཅད་རགས་བསྡུས་ཐར་ལམ་སྣང་བའི་སྐྱ་རེངས་ཞེས་བྱ་བ།
སྐྱབས་གནས་ཀུན་འདུས་ཀྱི་ངོ་བོ་དྲིན་ཆེན་བླ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། འདིར་སྙིགས་དུས་བསྟན་འགྲོའི་དཔུང་གཉེན་གཅིག་པུ་ཆོས་རྗེ་དམ་པ་ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཞལ་སྔ་ནས་ཀྱིས་མཛད་པའི་གྲོས་འདེབས་སྤྲིན་གྱི་གླུ་དབྱངས་ཞེས་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་གྱི་བསྟན་བཅོས་ཉུང་ངུ་འདི་འཆད་པ་ལ་ཀླད་དོན་དང་། གཞུང་དོན། མཇུག་ དོན་ཏེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མཚན་སྨོས་པ་དང་། ཤིས་པ་བརྗོད་པའོ། །དང་པོ་ནི། གྲོས་འདེབས་སོགས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། མཁྱེན་པའི་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་གཞུང་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ་ཐུན་མོང་ཕྱིའི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་དང་། ཐུན་མིན་ནང་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན། ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ལ་བཞི་སྟེ་ཐར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་ལུས་རྟེན་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་ལ་བསམ་པ། ཐར་ལམ་སྒྲུབ་པའི་བསྐུལ་ལྕག་ཚེ་སྲོག་མི་རྟག་པར་བསམ་པ། ཐར་བའི་ལམ་ལ་འཇུག་བྱེད་ལས་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ་བསམ་པ། ཐར་བ་དོན་གཉེར་གྱི་བློ་སྐྱེད་བྱེད་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་བསམ་པའོ། །དང་པོ་ལ་དལ་འབྱོར་རྙེད་དཀའ་དངོས་དང་། འགལ་རྐྱེན་རྣམ་གཡེང་སྤོང་བ་དང་། མཐུན་ཕྱོགས་ཆོས་སྒྲུབ་པར་གདམས་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། ཚེ་རབས་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། ཡེངས་མ་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། དམ་ཆོས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ཚེ་སྲོག་མི་རྟག་པ་ལའང་ངེས་པར་འཆི་བ། ནམ་འཆི་ཆ་མེད། འཆི་ཚེ་ཆོས་མིན་གང་གིས་ཀྱང་མི་ཕན་པར་བསྟན་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། སྐད་ཅིག་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། ནམ་ཙམ་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། ཕྱི་མར་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གསུམ་པ་ལས་འབྲས་བསླུ་མེད་ལ་དངོས་དང་། དེ་ཕྱིར་སྤང་བླང་ཕྲ་བ་ནས་སྒྲུབ་དགོས་པ་དང་། དེའི་རྩ་བའང་ཡིད་ཆེས་བསྐྱེད་པ་ལ་ཐུག་པར་བསྟན་པ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། དགེ་སྡིག་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། དེ་ཕྱིར་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་བཞིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། ཡིད་ཆེས་སོགས་ཚེག་ཁྱིམ་ལྔས་བསྟན། བཞི་པ་འཁོར་བའི་ཉེས་དམིགས་ལ་དངོས་དང་། དེ་ལས་ཐར་བའི་ཕན་ཡོན། དེ་ཐོབ་བྱེད་ཀྱི་ལམ་མྱུར་དུ་སྒྲུབ་པར་བསྐུལ་བ་སྟེ་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི། རབ་འབར་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་དང་ཚེག་ཁྱིམ་བཞིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། ཞི་བསིལ་ཐར་བའི་ཞེས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། ལམ། མི་འགྱང་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ཐུན་མིན་ནང་གི་སྔོན་འགྲོའི་ཉམས་ལེན་ལ་ལམ་གྱི་གཞི་རྟེན་སྐྱབས་འགྲོ། ལམ་གྱི་གཞུང་ཤིང་སེམས་བསྐྱེད། ལམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་བསགས། ལམ་གྱི་འགལ་རྐྱེན་སྡིག་བཤགས། ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་འཇུག་ཐབས་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ལ་གཉིས་སྟེ། སྐྱབས་འགྲོའི་ཡུལ་དང་། སྐྱབས་སུ་འགྲོ་ཚུལ་ལོ། དང་པོ་ནི། ནམ་ཡང་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། ཡིད་ཆེས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་གསུམ་སྟེ། སྙིང་རྗེའི་དམིགས་ཡུལ་དང་། ཤེས་རབ་ཀྱི་དམིགས་ཡུལ། སྨོན་འཇུག་གི་སེམས་བསྐྱེད་ཁུར་དུ་སྟེན་པར་གདམས་པའོ། །དང་པོ་ནི། རིང་ནས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། མངོན་འཚང་རྒྱ་བའི་ཞེས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། བསམ་སྤྱོད་ཁུར་དུ་སྟེན། ཞེས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ལམ་གྱི་མཐུན་རྐྱེན་ཚོགས་བསགས་ལའང་གསུམ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་ལ་ཆགས་པའི་ཉེས་དམིགས། ཆགས་མེད་སྦྱིན་པའི་ཕན་ཡོན། མཆོད་སྦྱིན་གྱི་ཚོགས་བསགས་པར་བསྐུལ་བའོ། །དང་པོ་ནི། བསགས་པའི་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། བྱིན་པས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། ཡར་མཆོད་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། བཞི་པ་འགལ་རྐྱེན་སྡིག་བཤགས་ལ་གསུམ་སྟེ། སྦྱང་བྱ་སྡིག་ལྟུང་དང་། སྦྱོང་བྱེད་གཉེན་པོ། བཤགས་སྦྱང་གལ་ཆེ་བ་ལྡོག་ཕྱོགས་ནས་བསྟན་པའོ། དང་པོ་ནི། རང་རེ་སོགས་རྐང་པ་གཉིས་ཀྱིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། སྟོབས་བཞིའི་གཉེན་པོས་ཞེས་པས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། བཤགས་སྦྱངས་སོགས་རྐང་པ་གཅིག་དང་ཚེག་ཁྱིམ་ལྔས་བསྟན། ལྔ་པ་ལམ་གྱི་མངོན་རྟོགས་འཇུག་བྱེད་བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་ལའང་གསུམ་སྟེ། བླ་མ་བཀའ་དྲིན་ཆེ་བར་བཤད་པ་དང་། བླ་མའི་རྣལ་འབྱོར་དོན་ཆེ་བར་གདམས་པ། ལམ་རྐྱེན་གཞན་ལ་ལྟོས་མི་དགོས་པའི་ཆེ་བ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི། དུས་གསུམ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། རབ་འབྱམས་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ལ་གཉིས་སྟེ། ལམ་ཟབ་འབད་མེད་འཁྲུངས་བའི་ཆེ་བ་དང་། འབྲས་བུ་དོན་གཉིས་འགྲུབ་པའི་ཆེ་བའོ། །དང་པོ་ནི། ཚེ་གཅིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་དང་རྐང་པ་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། ཟས་ནོར་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ཉམས་ལེན་གྱི་སྙིང་པོ་བསྡུས་ཏེ་བསྟན་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དངོས་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྙིང་དོན་རྟོགས་གོམས་ཀྱིས་རྒྱུད་ལ་མ་འབྱོར་ན་ཆོས་ཚུལ་མང་ཡང་མི་ཕན་པར་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི། ཡང་གཅིག་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། གཞན་དུ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་མཇུག་གི་དོན་ལ་གསུམ་སྟེ། ཇི་ལྟར་བརྩམས་པ་ཁེངས་བསྐྱུངས་ཏེ་བསྟན་པ་དང། བརྩམས་པའི་དགེ་རྩ་བྱང་ཆུབ་ཏུ་བསྔོ་བ། གང་གིས་བརྩམས་པ་དུས་ཚིག་བཅས་བཤད་པའོ། དང་པོ་ནི། ཁོ་བོ་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གཉིས་པ་ནི། འདིས་མཚོན་སོགས་ཚིགས་བཅད་གཅིག་གིས་བསྟན། གསུམ་པ་ནི། ཞེས་རབ་བྱུང་སོགས་ཀྱིས་རྫོགས་པར་བསྟན་པའོ། ཚིག་ཉུང་དོན་གྱི་ཆ་གང་བའི། །བློ་སྦྱོང་བདུད་རྩིའི་འོད་ཅན་འདིས། །ས་གསུམ་ཉེས་པའི་སྨག་བསལ་ཏེ། །ཕན་བདེའི་སྣང་བའི་དཔལ་ཐོབ་ཤོག ། ཅེས་རབ་བྱུང་བཅུ་བདུན་པའི་ཆུ་འབྲུག་ཟླ༦་ཚེས༡༥་ནས་ཉིན་གསུམ་གྱི་ཞོར་ལ་ལྷང་བྲག་བདེ་ཆེན་དབང་གི་ཕོ་བྲང་དུ་བློ་གྲོས་དཔལ་ལྡན་གྱིས་བགྱིས་སོ།
《忠言·雲間妙音》之概略科判·解脫道曙光
頂禮皈依處總集之體性大恩上師！此濁世教眾惟一商主聖者法王如意寶親自所作之《忠言·雲間妙音》，乃是關於實修前行之簡略論典，其解說分三：甲一、首義；甲二、論義；甲三、末義。
甲一分二：乙一、宣說論名；乙二、宣說願辭。乙一：“勸言”等宣說；乙二：“智慧”等一偈頌宣說。
甲二、論義宣說分三：乙一、實修共同外前行；乙二、實修不共內前行；乙三、總攝實修精要。
乙一分四：丙一、思維能修解脫道之身所依暇滿難得；丙二、思維勸速修習解脫道之壽命無常；丙三、思維能入解脫道之業果無欺；丙四、思維能生起希求解脫之心之諦觀輪迴過患。
丙一分三：丁一、暇滿難得；丁二、捨離放逸違緣；丁三、教授修法順緣。丁一：“多生”等兩句宣說。丁二：“莫使”等一句宣說。丁三：“當隨”等一句宣說。
丙二壽命無常分三：丁一、決定死亡；丁二、死時不定；丁三、死時除法別無助益。丁一：“剎那”等一句宣說。丁二：“何時”等一句宣說。丁三：“利益”等兩句宣說。
丙三分三：丁一、業果無欺；丁二、是故需要微細取捨並實修；丁三、其根本及應與生起信解。丁一: “所作”等兩句宣說。丁二：“是故”等一句及藏文四音節（“尤於不殺”）宣說。丁三：“生起信解等”藏文五音節宣說。
丙四分三：丁一、諦觀輪迴過患；丁二、解脫利益；丁三、勸請迅速實修能解脫之道。丁一：“千堆”等兩句及藏文四音節（“既厭此於”）宣說。丁二：“息涼解脫”等宣說。丁三：“道”藏文一音節及“自當”等一句宣說。
乙二實修不共內前行分五：丙一、道之基礎——皈依；丙二、道之主柱——發心；丙三、道之順緣——積資；丙四、懺悔道之違緣諸罪；丙五、道之現證趨入方便——上師瑜伽。
丙一分二：丁一、皈依境；丁二、皈依方法。丁一：“於彼”等一句宣說。丁二：“以恆”等一句宣說。
丙二發心教授分三：丁一、悲所緣境；丁二、智所緣境；丁三、荷挑願行發心擔。丁一：“素來”一句宣說。丁二：“現前成佛”宣說。丁三：“願行擔荷挑”宣說。
丙三道之順緣——積資分三：丁一、諦觀貪執受用過患；丁二、無貪布施功德；丁三、勸請積累供施資糧。丁一：“所積”等兩句宣說。丁二：“若施”等一句宣說。丁三：“上供”等一句宣說。
丙四懺悔違緣諸罪分三：丁一、所淨罪墮；丁二、能淨對治；丁三、從反面宣說懺悔淨治極為關鍵。丁一：“吾儕”等兩句宣說。丁二：“四力對治”宣說。丁三：“淨懺若未作”等五藏文音節加後一句宣說。
丙五能趨入道之現證——上師瑜伽分三：丁一、宣說上師之深恩厚德；丁二、教授上師瑜伽利大；丁三、說為不需觀待他緣之大道。丁一：“三世”等一偈頌宣說。丁二：“無邊”等一偈頌宣說。丁三分二：戊一、道甚深無勤而生之大；戊二、果成就二利之大。戊一：“一生”等一偈頌加一句宣說。戊二：“食財”等一偈頌宣說。
乙三總攝實修精要宣說分二：丙一、宣說精要；丙二、宣說若未熟證法之要義圓滿於心，則法再多亦無助益。丙一: “又復”等一偈頌宣說。丙二：“其他”等一偈頌宣說。
甲三末義分三：乙一、謙虛宣說如是著述；乙二、著述善根迴向菩提；乙三、說明作者及著述時間。乙一：“愚鈍”等一偈頌宣說。乙二：“以此”等一偈頌宣說。乙三：“此乃十六勝生週”等宣說圓滿。
言簡義富淨心法，願此具足甘露光，
盡除三地過患暗，獲得利樂明吉祥。
此乃十七勝生周水龍年六月十五起三日中，羅珠巴丹順便著於朗崖大樂自在宮殿。
